«Σε
πόσες πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης διατηρείτε προφίλ; Πόσες ώρες την
ημέρα αφιερώνετε συνολικά στο "σερφάρισμα"; Πώς αισθάνεστε μετά από
πολύωρη χρήση του Facebook, του Twitter, του Instagram ή του Snapchat;
Τα
κοινωνικά μέσα επηρεάζουν καταλυτικά την ψυχολογία και τη διάθεσή μας,
εγείροντας το ερώτημα: αποτελούν τελικά γέφυρα επικοινωνίας ή μέσο
αποξένωσης; Πρόσφατη μελέτη καταδεικνύει ότι η σχέση μας με τα social
media είναι πολύ πιο σύνθετη απ’ όσο νομίζουμε, αποκαλύπτοντας κρίσιμα
στοιχεία για την ψυχολογική μας ευημερία.
Το
2021 εκτιμάται ότι περισσότεροι από 4 δισεκατομμύρια άνθρωποι
παγκοσμίως χρησιμοποιούσαν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αριθμός που
αναμένεται να αγγίξει τα 6 δισεκατομμύρια έως το 2027. Παρά τις
διακηρυγμένες προθέσεις των στελεχών τους να περιορίσουν την προπαγάνδα,
η ίδια η αρχιτεκτονική των πλατφορμών ευνοεί τη διασπορά ψευδών
ειδήσεων.
Η
επιδίωξη των χρηστών να αυξήσουν την επισκεψιμότητα και τον αριθμό των
"likes" οδηγεί στην άκριτη αποδοχή και αναπαραγωγή περιεχομένου που
θεωρείται "viral". Για παράδειγμα, ένα βίντεο από τον βομβαρδισμό μιας
πόλης αμέσως μετά από μια στρατιωτική εισβολή υιοθετείται συχνά χωρίς
καμία διασταύρωση. Στην εποχή του κυβερνοχώρου, η προπαγάνδα έχει
μετεξελιχθεί σε μια νέα ψηφιακή επιστήμη, γνωστή ως "υπολογιστική προπαγάνδα".
Ο όρος αυτός περιγράφει τη χρήση ψευδών λογαριασμών (bots), οι οποίοι
είναι προγραμματισμένοι να προσομοιάζουν την ανθρώπινη συμπεριφορά με
σκοπό τη χειραγώγηση.»
«Πέρα από τους ανθρώπινους χρήστες, υπάρχουν τα περίφημα "bots".
Αυτά τα προγράμματα προωθούν μαζικά πληροφορίες που εξυπηρετούν την
ατζέντα των δημιουργών τους, επιδιώκοντας να επηρεάσουν την κοινή γνώμη.
Σε αυτή την περίπτωση, ο πρωταρχικός στόχος δεν είναι ο απλός χρήστης,
αλλά όσοι διαθέτουν ισχυρή φωνή στον δημόσιο λόγο —όπως δημοσιογράφοι, αναλυτές, επικοινωνιολόγοι και ακτιβιστές— ώστε να αναγκαστούν να ασχοληθούν με τα ζητήματα που επιβάλλουν τα bots.
Πρόκειται για μια ενορχηστρωμένη δραστηριότητα που σχεδιάστηκε για να δίνει την ψευδή εντύπωση μιας ευρείας κοινωνικής συζήτησης. Σύμφωνα με το The Conversation, η ψευδής πληροφόρηση (disinformation) δημιουργείται σκόπιμα με παραπλανητικό περιεχόμενο για ιδιοτελείς ή κακόβουλους σκοπούς. Σε αντίθεση με την παραπληροφόρηση (misinformation),
η οποία μπορεί να διαδοθεί από άγνοια ή χωρίς δόλο, η εσκεμμένη ψευδής
πληροφόρηση στοχεύει στη σπορά δυσπιστίας, την αποσταθεροποίηση των
θεσμών, τη δυσφήμηση και την απαξίωση πηγών γνώσης, όπως η επιστήμη και η
δημοσιογραφία.
Αν και ο πληροφοριακός πόλεμος
δεν είναι νέο φαινόμενο και έχει ασκηθεί από πολλές χώρες, το διαδίκτυο
προσδίδει σε αυτές τις εκστρατείες πρωτοφανή εμβέλεια. Ξένες
κυβερνήσεις, διαδικτυακά τρολ, εξτρεμιστές, καιροσκόποι κερδοσκόποι,
ακόμη και πληρωμένες υπηρεσίες παραπληροφόρησης, εκμεταλλεύονται τον
ψηφιακό χώρο για να διασπείρουν αμφισβητούμενο περιεχόμενο.»
ΓΡΑΦΕΙ Ο ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ.
